NASA як таҳқиқоти консептуалиро маблағгузорӣ кардааст, ки имкон медиҳад дар фазо бо истифода аз роботҳо антеннаҳои азими радиолокатсионӣ аз маводи метаматерии модулӣ сохта шаванд. Лоиҳаро профессори муҳандисии барқӣ ва компютерии Донишгоҳи Дюк Дэвид Смит таҳия кардааст. Ӯ дар доираи барномаи NASA Innovative Advanced Concepts (NIAC) барои соли 2026 маблағгузорӣ гирифтааст.
Дар ҳоли ҳозир сухан танҳо дар бораи як консепсияи таҳқиқотӣ меравад, на дар бораи низоми тайёри радиолокатсионии кайҳонӣ. Дар марҳилаи аввал олимон бояд муайян кунанд, ки то чӣ андоза чунин усул аз ҷиҳати техникӣ амалӣ карда мешавад.
Зарурати сохтани радарҳои калонтар дар кайҳон ба афзоиши шумораи объектҳо дар мадори Замин вобаста аст. Низомҳои заминӣ аллакай партовҳои кайҳонӣ ва моҳвораҳоро назорат мекунанд, аммо ошкор кардани объектҳои хурд ва мушоҳидаи дастгоҳҳо дар масофаҳои дур истифодаи апертураҳои боз ҳам калонтар ва самараноктарро талаб мекунад.
Ба ҷойи ба кайҳон баровардани тамоми антеннаи азим, олимон пешниҳод мекунанд, ки ба фазо унсурҳои алоҳида интиқол дода шаванд ва сипас роботҳо онҳоро бевосита дар мадор ҷамъ кунанд.
Барои ин эҳтимол технологияҳои лоиҳаи ARMADAS истифода мешаванд. Дар доираи ин лоиҳа NASA аллакай роботҳои автономиро барои васл кардани конструксияҳо аз блокҳои стандартишуда таҳия мекунад.
Хусусияти асосии консепсияи нав истифодаи метаматериалҳо мебошад — сохторҳои сунъие, ки хусусиятҳои онҳо на танҳо аз таркиб, балки пеш аз ҳама аз геометрияи махсус тарҳрезишуда вобастаанд. Чунин сохторҳо имкон медиҳанд самт ва дигар хусусиятҳои паҳншавии мавҷҳои электромагнитӣ тағйир дода шаванд.
Аз шумораи зиёди унсурҳои хурд метавон апертураи бузурги электромагнитиро ҷамъ кард, ки ҳамчун як антеннаи ягона фаъолият мекунад.
Апертураи калон метавонад эҳтимолан ҳассосият ва қобилияти тафсири баланди системаҳои радиолокатсиониро беҳтар кунад. Ин метавонад мушоҳидаи объектҳои дур ва камнамоёнро беҳтар созад.
Дар оянда чунин усул метавонад на танҳо барои назорати фазои кайҳонӣ, балки барои системаҳои мушоҳидаи Замин бо апертураи калон ва алоқаи кайҳонии дур низ истифода шавад.
Бо вуҷуди ин, лоиҳа бояд мушкилоти зиёди техникиро ҳал кунад. Конструксияи азими модулӣ бояд дар шароити радиатсия, тағйирёбии шадиди ҳарорат, микрометеороидҳо ва партовҳои кайҳонӣ қобилияти механикӣ ва электрикии худро нигоҳ дорад.
Ҳамчунин муайян кардан лозим аст, ки унсурҳои осебдидаро чӣ гуна иваз кардан мумкин аст ва нуқсонҳои маҳаллӣ ба кори тамоми система чӣ гуна таъсир мерасонанд.
Дар марҳилаи аввал NASA нақша дорад конструксияҳои метаматериалиро тавассути моделсозии компютерӣ омӯзад ва ҳамзамон маҳдудиятҳои марбут ба васли роботиро ба назар гирад.
Агар консепсия қобили амал будани худро нишон диҳад, он метавонад роҳи нави сохтани инфрасохтори бузурги кайҳониро бевосита дар мадор фароҳам оварад, бе зарурати ба кайҳон ҳамчун як конструксияи ягонаи азим баровардани он.