Астрономҳо дар кометаи байниситорагии 3I/ATLAS миқдори ғайриодии зиёди нитрогени молекулавиро ошкор карданд. Мушоҳидаҳои спектроскопии думи плазмавии он нишон доданд, ки таносуби нитрогени молекулавӣ ба оксиди карбон нисбат ба он чизе, ки одатан дар кометаҳои Системаи Офтоб мушоҳида мешавад, ба таври назаррас баландтар аст. Чунин таркиби химиявӣ фарзияеро дастгирӣ мекунад, ки 3I/ATLAS дар ҳарорати хеле паст дар минтақаи дурдасти берунии як низоми сайёравии дигар ташаккул ёфтааст.
3I/ATLAS сеюмин объекти тасдиқшудаи байниситорагӣ пас аз 1I/Оумуамуа ва 2I/Борисов гардид. Он 1 июли соли 2025 кашф шуда, аллакай рӯзи дигар объект ҳамчун комета тасниф карда шуд. 29 октябри соли 2025 комета перигелийро дар масофаи тақрибан 1,36 воҳиди астрономӣ аз Офтоб гузашт. Бар хилофи 1I/Оумуамуа, дар 3I/ATLAS фаъолияти равшани кометавӣ мушоҳида гардид, бинобар ин астрономҳо имконият пайдо карданд, ки газ ва чанги моддаеро, ки берун аз Системаи Офтоб ташаккул ёфтааст, таҳқиқ намоянд.
Леа Фереллек аз Донишгоҳи Нортумбрия ва ҳамкоронаш 3I/ATLAS-ро пас аз гузаштани перигелий бо истифода аз телескопи Уилям Ҳершел дар ҷазираи Ла-Палма таҳқиқ карданд. Мушоҳидаҳо 30 ноябр ва 2 декабри соли 2025 бо истифода аз спектрографи интегралии WEAVE-LIFU гузаронида шуданд. Ин асбоб ҳамзамон спектрҳои минтақаҳои сершумори объекти паҳншударо ба даст меорад ва аз ин рӯ барои таҳқиқи гази ионизатсияшуда дар думи комета хеле мувофиқ мебошад.
Дар думи плазмавие, ки ба самти дур аз Офтоб равона шудааст, муҳаққиқон ҳамзамон панҷ навъи ионҳоро ба қайд гирифтанд: нитрогени молекулавии N₂⁺, оксиди карбони CO⁺, гази карбон CO₂⁺, оби H₂O⁺ ва CH⁺. Маҳз ченкунии ҳамзамони якчанд ҷузъ ба муҳаққиқон имкон дод, ки миқдори онҳоро муқоиса карда, тағйирёбии онҳоро вобаста ба масофа аз ядрои комета пайгирӣ намоянд.
Диққати махсус ба N₂⁺ ҷалб шуд. Нитрогени молекулавии N₂ моддаи ниҳоят зудбухоршаванда мебошад, ки нигоҳ доштани он дар яхҳои кометавӣ душвор аст. Аз ин рӯ, миқдори он метавонад маълумотро дар бораи ҳарорат ва дигар шароити физикие, ки ҳангоми ташаккули комета вуҷуд доштанд, нигоҳ дорад.
Бо истифода аз таносуби N₂⁺/CO⁺ ва коэффисиентҳои маълуми флуоресенсияи ин ионҳо, муаллифон ҳадди поёнии таносуби молекулаҳои ибтидоии нейтралии N₂/CO > 0,023 ± 0,001-ро ба даст оварданд. Ба ибораи дигар, ба ҳар 100 молекулаи CO ҳадди ақал тақрибан 2,3 молекулаи N₂ рост меояд.
Аз рӯи ин нишондиҳанда, 3I/ATLAS нисбат ба кометаҳои маъмулии Системаи Офтоб бо нитрогени молекулавӣ бойтар мебошад. Бо вуҷуди ин, муаллифон маҳдудияти муҳимро таъкид мекунанд. Таносуби дигар ионҳои ошкоршуда наметавонад мустақиман ба миқдори молекулаҳои нейтралии мувофиқ табдил дода шавад, зеро равандҳои химиявӣ ва фотохимиявӣ дар думи плазмавӣ аз ҳам фарқ мекунанд.
Бо вуҷуди ин, маҷмӯи ченкуниҳо бо далелҳои қаблан бадастомада мувофиқат мекунад, ки 3I/ATLAS дорои миқдори зиёди моддаҳои хеле зудбухоршаванда мебошад.
Миқдори баланди N₂ махсусан дар якҷоягӣ бо таҳқиқоти қаблии 3I/ATLAS ҷолиб аст. Мушоҳидаҳои пеш аз гузаштани перигелий миқдори зиёдтари CO₂ ва CO-ро нишон доданд, дар ҳоле ки ченкуниҳои изотопӣ ғанишавии назарраси дейтерийро ошкор карданд — беш аз даҳ баробар нисбат ба нишондиҳандаҳои хоси кометаҳои Системаи Офтоб.
Ин натиҷаҳо қаблан ба ташаккули объект дар муҳити сард бо ҳарорати на бештар аз тақрибан 30 K, ё тақрибан −243 °C, ишора мекарданд. Андозагирии нави нитрогени молекулавӣ низ мустақилона сенарияи пайдоиши комета дар муҳити сардро дастгирӣ мекунад.