Хабарҳо

Олимон дар лаборатория шароити эҳтимолии қаъри уқёнуси зериқишрии моҳвораи Сатурн — Энселадро барқарор намуда, муайян карданд, ки микроорганизми заминӣ метавонад ҳатто дар шароити ишқории хеле баланд ва миқдори ниҳоят ками гази карбон (CO₂) афзоиш ёбад ва метан ҳосил кунад. Натиҷаҳои таҷриба нишон медиҳанд, ки геохимияи Энселад аз ҷиҳати назариявӣ метавонад яке аз қадимтарин намудҳои мубодилаи моддаҳои микробиро дастгирӣ намояд.

Тадқиқотро мутахассисони Донишгоҳи Людвиг ва Максимилиани Мюнхен дар якҷоягӣ бо олимони Донишгоҳи озоди Берлин, Донишгоҳи Регенсбург ва Институти уқёнусшиносии Вудс-Хоул анҷом доданд. Ҳамчун организми намунавӣ онҳо археяи Methanothermococcus okinawensis-ро истифода бурданд, ки дар Замин дар наздикии чашмаҳои гидротермалии қаъри уқёнус зиндагӣ мекунад. Ин архея ба гурӯҳи метаногенҳо дохил мешавад.

Барои гирифтани энергия ба ин организм оксиген зарур нест: он гидрогени молекулавӣ ва гази карбонро истифода бурда, дар ҷараёни мубодилаи моддаҳо метан ҳосил мекунад. Чунин механизм барои омӯзиши Энселад таваҷҷуҳи махсус дорад. Дар зери қабати яхини ин моҳвора уқёнуси ҷаҳонӣ ҷойгир буда, он бо ядрои сангии моҳвора дар тамос мебошад.

Маълумоти дастгоҳи кайҳонии Cassini мавҷудияти гидрогени молекулавӣ, метан ва минералҳои ҳалшударо дар моддаҳои аз Энселад хориҷшаванда нишон дод. Ин маълумот аз эҳтимоли ба амал омадани реаксияҳо байни об ва ҷинсҳои қаъри уқёнус ва инчунин фаъолияти эҳтимолии гидротермалӣ шаҳодат медиҳад. Муҳаққиқон низоми лаборатории беоксигенро бо намакҳо ва шароити химиявие таҳия карданд, ки бояд уқёнуси ишқории Энселад ва таъсири мутақобилаи обу ҷинсҳоро тақлид намояд.

Консентратсияи оксиген дар таҷриба тақрибан 10 ҳазор маротиба камтар аз атмосфераи Замин буд. Олимон инчунин равандҳоеро моделсозӣ карданд, ки метавонанд ҳангоми таъсири мутақобилаи об бо минералҳо мустақиман гидроген ҳосил кунанд.

Яке аз мушкилоти асосии эҳтимолияти мавҷудияти ҳаёт дар уқёнуси Энселад ишқории баланди он ба ҳисоб меравад. Ҳангоми pH тақрибан 10–11, қисми зиёди карбони ғайриорганикӣ на дар шакли CO₂-и озод, ки барои метаногенҳо зарур аст, балки дар шаклҳои дигар мавҷуд мешавад.

Ин ҳолат дар таҷрибаҳои назоратӣ низ тасдиқ гардид: дар муҳити ғизоии муқаррарии лабораторӣ M. okinawensis ҳангоми чунин сатҳи баланди pH афзоиш намеёфт. Аммо дар муҳите, ки геохимияи Энселадро дақиқтар тақлид мекард, архея афзоиш ёфта, истеҳсоли метанро идома дод.

Таҳлили фаъолияти генҳо нишон дод, ки микроорганизм мубодилаи моддаҳои худро тағйир дода, ба ин васила имкон пайдо кардааст, ки миқдори ниҳоят ками гази карбони дастрасро истифода барад. Ҳамзамон, гидрогени барои метаногенез зарурӣ метавонист дар натиҷаи реаксияҳои моделишуда байни об ва ҷинсҳо ба вуҷуд ояд.